Cedaka

Dzisiaj trwa w Polsce największe święto dobroczynności – finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Z tej okazji przedstawiamy Wam słowo hebrajskie, będące niezwykle ważnym, podstawowym wręcz pojęciem w judaizmie i prawie żydowskim – צדקה / cdaka – które można tłumaczyć dosłownie jako jałmużna, pomoc pieniężna i materialna dla ubogich.

Słowo to pochodzi od tego samego rdzenia co צדק / cedek – sprawiedliwość, oraz צדיק / cadik – sprawiedliwy, prawy człowiek.

Cedaka jest w judaizmie micwą, nakazem religijnym i etycznym, jedną z rzeczy, które charakteryzują prawego, pobożnego człowieka, dobrego Żyda. Obowiązuje ona także osoby, które same nie mają zbyt wiele.

W Biblii słowo „cedaka” pojawia się w jedynie trzech miejscach, lecz rozmaite księgi wielokrotnie poruszają kwestie pomocy ubogim i żebrakom, jest ona też celem wielu micw (nakazów).

W Talmudzie z kolei traktat Masechet Pea jest niemal w całości poświęcony udzielaniu pomocy ubogim i sposobom, w jaki powinno się to robić.

Kwestią cedaki zajmował się także żydowski filozof i komentator Tory, Rambam (Majmonides) w swoim słynnym dziele „More Newuchim” („Przewodnik błądzących”). Z kolei w „Miszne Tora” przedstawia on swego rodzaju hierarchię ośmiu sposobów udzielania pomocy – od moralnie najniższego do najwyższego.